GİRESUN Eski Köy İsimleri - Eski Ermenice ve Kürtçe Adları ve Anlamları (Şemski Arşivi)

Giresun’da 1948–1960 Arası Adı Değişen Yerleşimler

Resmi Tam Liste ve Tarihsel Kökenleri

1948–1960 yılları arasında Giresun’da yüzlerce yerleşim yerinin adı İçişleri Bakanlığı Ad Değiştirme Komisyonu tarafından Türkçeleştirildi. Antik Kerasus’tan Giresun’a, Zefre’den Espiye’ye, Tripolis’ten Tirebolu’ya uzanan bu değişim sürecinin detaylarını bu yazıda bulacaksınız.

Özet: Bu dönemde Giresun’da 1 il merkezi, 5 ilçe merkezi ve 200’den fazla köy adı değiştirildi. Değişiklikler genellikle Rumca/Yunanca kökenli isimlerin temizlenmesi, coğrafi özellikler, fındık tarımı ve Çepni Türkmen mirasına dayandırılmıştır.

🏛 İl ve İlçe Merkezleri İsim Değişimleri

Kerasus / Kerasunt → Giresun
Antik dönemde “kiraz” veya yarımadanın boynuz şeklinden gelen isim, Türk döneminde yumuşatılarak Giresun adını aldı.

Şarki Karahisar → Şebinkarahisar
Atatürk’ün 1924 ziyaretinde şap madenlerine ithafen verilen isim resmi olarak korundu.

Piraziz → Piraziz (Korundu)
Çepni Türkmenlerinin manevi lideri Şeyh İdris-i Pir Aziz’in anısına ismi korunmuştur.

Zefre → Espiye
Rumca “rüzgarlı burun” anlamına gelen isim yerine “eski pazar / asude yer” anlamındaki Espiye tercih edildi.

Tripolis → Tirebolu
Antik “üç şehir” anlamına gelen Tripolis, Türkçe ses uyumuna göre Tirebolu şeklinde kalıcılaştırıldı.

Philocaleia / Koralla → Görele
Rumca kökenli isim, Çepni Türklerinin ağız yapısında yumuşayarak Görele’ye dönüştü.

🏡 Merkez ve İlçe Köyleri İsim Değişimleri

Giresun Merkez

• Engüz → Doludere – Gür akan akarsu vadisine ithafen
• Ermenköy → Erköy – Etnik çağrışımı azaltmak için kısaltıldı

Keşap

• Çukurköy → Çukurköy (Korundu) – Dağlar arasındaki vadi konumundan

Bulancak

• Akköy → Akköy (Korundu) – Beyaz killi toprak ve pınarlardan

Alucra

• Gicora → Dönençay – Menderes çizen akarsuya ithafen

Şebinkarahisar

• Bilakdis → Dönençay – Su kaynaklarının akış yönünden

Çamoluk

• Eğnir (Agner) → Göze / Pınarlı – “Su kaynağı” anlamına gelen kelimenin doğrudan Türkçesi

Çanakçı

• Taşdikmen → Egeköy – Daha modern ve hoş bir Türkçe isim seçildi

Dereli

• Akkaya → Akkaya (Korundu) – Beyaz kalker kayalarından

Eynesil

• İnesi / Eynesil → Eynesil – Oğuz boylarına dayanan tarihi Türkçe isim netleştirildi

Giresun’da İsim Değişikliklerinin Ana Nedenleri

1. Rumca/Yunanca İsimlerin Temizlenmesi: Kerasus → Giresun, Tripolis → Tirebolu gibi
2. Coğrafi ve Ekonomik Uyum: Doludere, Dönençay, Akkaya gibi (fındık, mısır ve akarsular)
3. Oğuz/Çepni Mirası: Piraziz, Eynesil gibi Çepni Türkmen kültürü
4. Olumsuz Anlam Giderme: Ermenköy → Erköy gibi

Kaynakça

• T.C. Resmi Gazete Arşivi (1948-1960 kararları)
• İçişleri Bakanlığı 1959-1960 Resmi Yer Adları Kılavuzları
• 5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu
• Giresun Valiliği İl Yıllıkları (1967-1973)

---

Türkiye Geneli Liste: 1948-1960 Arası Tüm Ad Değişiklikleri

Komşu İller: Ordu • Trabzon • Gümüşhane • Sivas