GÜMÜŞHANE Eski Köy İsimleri - Eski Ermenice ve Kürtçe Adları ve Anlamları (Şemski Arşivi)

Gümüşhane’de 1948-1960 Arası Adı Değişen Yerleşimler

Tam Resmi Liste ve Hikayeleri

1948-1960 yılları arasında Gümüşhane’de birçok ilçe ve köyün adı Resmi Gazete kararlarıyla değiştirildi. Antik “Argyropolis”ten Gümüşhane’ye, Ardasa’dan Torul’a uzanan bu değişimin detaylarını bu yazıda bulacaksınız.

Özet: Bu dönemde Gümüşhane’de 1 il merkezi + 5 ilçe merkezi + 40’tan fazla köy adı Türkçeleştirildi. Değişiklikler genellikle coğrafi özellikler, maden tarihi, Türk boyları ve fonetik uyuma dayandırıldı.

🏛 İl ve İlçe Merkezlerinde Yapılan Değişiklikler

• Eski Ad: Argyropolis / Canca → Yeni Ad: Gümüşhane
  Rumca “Gümüş Kenti” anlamına gelen isim yerine, bölgedeki gümüş madenlerinden gelen Türkçe isim resmileştirildi.
• Eski Ad: Ardasa → Yeni Ad: Torul
  Türkmen/Çepni boylarının tarihine dayanan Türkçe isim tercih edildi.
• Eski Ad: Kovans → Yeni Ad: Kale
  Bölgedeki tarihi Keçikale’ye atıfla coğrafi isim verildi.
• Eski Ad: Kelkit → Yeni Ad: Kelkit (Korundu)
  Türkçe fonetiğe uyum sağladığı için ismi korunmuştur.

🏡 Köylerde Adı Değişen Yerleşimler

Merkez İlçe

• İmera → Olukdere (Su olukları ve pınarlara ithafen)
• Zinavte → Arzular (Olumlu anlam taşıyan Türkçe isim)
• Şingah → Mescitli (Tarihi mescide atıfla)
• Nivene → Geçitköy (Stratejik geçit konumundan)
• Gözeler → Gözeler (Korundu – Bol su kaynağı nedeniyle)

Torul İlçe

• Mavra → Yücebel (Yüksek dağlık konum)
• Leri → Gümüştuğ (Gümüş madeni + Türk sembolü)

Kürtün İlçe

• Harşit → Doğankent (Doğan kuşları ve dağlık yapı)

Kelkit İlçe

• Çiftlik → Çiftlik (Korundu)
• Sipikör → Yeniköy (Yeni düzeni simgeleyen isim)

Şiran İlçe

• Tomara → Seydibaba (Seydi Baba’nın anısına)
• Norşun → Dilekyolu (Ümit veren Türkçe isim)

Köse İlçe

• Zimon → Demirözü (Sert coğrafyaya ithafen)

Değişikliklerin Başlıca Nedenleri

1. Coğrafi ve Madeni Yapı – Gümüşhane, Olukdere, Yücebel gibi
2. Tarihi Türk Boyları ve Fethi – Torul, Gümüştuğ gibi
3. Fonetik ve Telaffuz Kolaylığı
4. Milli ve Manevi Değerler – Seydibaba, Mescitli gibi

Kaynaklar

• T.C. Resmi Gazete (1948-1960 kararları)
• İçişleri Bakanlığı Yer Adları Komisyonu Raporları
• 5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu
• Prof. Dr. Bilge Umar - Türkiye’deki Tarihsel Adlar

---

Türkiye Geneli Liste: 1948-1960 Arası Tüm Ad Değişiklikleri

Komşu İller: Trabzon • Bayburt • Erzincan