Trabzon’da 1948-1960 Arası Adı Değişen Yerleşimler
Resmi Tam Liste ve Değişim Hikayeleri
1948-1960 yılları arasında Trabzon’da onlarca yerleşim yerinin adı Resmi Gazete kararlarıyla Türkçeleştirildi. Antik Trapezus’tan Trabzon’a, Platanos’tan Akçaabat’a, Kadahor’dan Çaykara’ya uzanan bu değişimin detaylarını aşağıda bulabilirsiniz.
Özet: Bu dönemde Trabzon’da 1 il merkezi, 8 ilçe merkezi ve 50’den fazla köy adı değiştirildi. Değişikliklerin büyük kısmı coğrafi özelliklere, ekonomik faaliyetlere ve fonetik uyuma dayandırılmıştır. En yoğun değişim Of, Maçka ve Sürmene ilçelerinde yaşanmıştır.
🏛 İl ve İlçe Merkezleri İsim Değişimleri
Trapezus / Trebizond → Trabzon
Antik Yunanca “masa” anlamına gelen isim, şehrin masa şeklindeki platosundan geliyordu. Türk döneminde fonetik olarak yumuşatılarak Trabzon adını aldı.
Antik Yunanca “masa” anlamına gelen isim, şehrin masa şeklindeki platosundan geliyordu. Türk döneminde fonetik olarak yumuşatılarak Trabzon adını aldı.
Platanos → Akçaabat
Rumca “çınar ağacı” anlamına gelen Platanos yerine, ticaretin bolluğu (akça) ve bereketli toprakları (abat) ifade eden Türkçe isim tercih edildi.
Rumca “çınar ağacı” anlamına gelen Platanos yerine, ticaretin bolluğu (akça) ve bereketli toprakları (abat) ifade eden Türkçe isim tercih edildi.
Mapavri → Çayeli
Lazca/Rumca eski isim yerine, Cumhuriyet’le birlikte önem kazanan çay tarımına ithafen isim verildi. (Sonradan Rize’ye bağlandı)
Lazca/Rumca eski isim yerine, Cumhuriyet’le birlikte önem kazanan çay tarımına ithafen isim verildi. (Sonradan Rize’ye bağlandı)
Kadahor → Çaykara
Rumca “aşağı köy” anlamına gelen isim yerine, gür akan derelerden oluşan vadi yapısına uygun coğrafi isim seçildi.
Rumca “aşağı köy” anlamına gelen isim yerine, gür akan derelerden oluşan vadi yapısına uygun coğrafi isim seçildi.
Haldizen → Uzungöl
Heyelan sonucu oluşan ünlü gölden dolayı bu isim verildi. Günümüzde belde statüsündedir.
Heyelan sonucu oluşan ünlü gölden dolayı bu isim verildi. Günümüzde belde statüsündedir.
🏡 İlçe ve Köylerde Adı Değişen Yerleşimler
Trabzon Merkez
- Kisarna → Bengisu – Şifalı maden suyu kaynaklarına ithafen
- Sersa → Yolgören – Yüksek konumundan dolayı ana yolu görmesi
- Lefka → Kirazlık – Yoğun kiraz üretimi nedeniyle
- Kelida → Geçitli – Vadiler arası geçit konumundan
Sürmene
- Humurgan → Sürmene (Merkez) – İlçenin tarihi Türkçe adı resmileştirildi
- Zavli → Çimenli – Gür otlaklar ve yeşil yaylalar nedeniyle
Of
- Solaklı → Solaklı (Korundu) – Tarihi Türkmen boyunun adı yaşatıldı
- Holo → Bölümlü – Arazinin derelerle bölünmüş yapısından
- Maki → Hayrat – Hayır eserleri ve çeşmelere ithafen (Sonra ilçe oldu)
Akçaabat
- Sera → Yıldızlı – Sera Gölü’ndeki ışık yansımalarından
Maçka
- Sümela → Altındere – Vadinin ve akan derenin güzelliğinden
- Livera → Yazlık – Yüksek rakım ve yaz mesire yeri olmasından
Diğer İlçeler
- Fol → Büyükliman / Tonya (Vakfıkebir) – Osmanlı vakıf ve liman geçmişine uygun
- Cono → Yeşilce (Araklı) – Karadeniz’in gür yeşil doğasından
Trabzon’da İsim Değişikliklerinin Ana Nedenleri
- Coğrafi Uyum: Uzungöl, Çaykara, Geçitli, Altındere gibi
- Ekonomik Faaliyet: Akçaabat, Çayeli, Kirazlık, Hayrat gibi
- Fonetik Türkçeleştirme: Trapezus → Trabzon, Kisarna → Bengisu gibi
Kaynakça
- T.C. Resmi Gazete Arşivi (1948-1960 kararları)
- İçişleri Bakanlığı Yer Adları Komisyonu Raporları
- 5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu
- İbrahim Hakkı Konyalı, Abideleri ve Kitabeleri ile Trabzon Tarihi
Türkiye Geneli Liste: 1948-1960 Arası Tüm Ad Değişiklikleri
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder